محل تاریخی و بسیار معروف «اصحاب کهف » در سمت شمال شرقی نخجوان با فاصله کمتر از بیست کیلومتر قرار دارد. دره ای است در دل کوهی بلند با صخره های عظیم، صخره ها از دو طرف سر به هم آورده اند. اما آسمان را در دل دره قطع نکرده اند. در ابتدای دره، جای سکو مانندی هست که رو به مشرق است و می گویند اصحاب کهف در آنجا خوابیده بوده اند. اما این یک تصور باطل است، زیرابا آیات قرآن مطابقت ندارد. از نظر قرآن، خوابگاه اصحاب کهف طوری بوده که خورشید هنگام طلوع بر سمت راست آن و هنگام غروب بر سمت چپ آن می تابیده است. (سوره کهف/17) در انتهای دره مسجدی ساخته اند که در سمت قبله اش لوحی از سنگ مرمر نوشته و بردیوار تعبیه شده است. سنگ در سال 1190 ه ق به خط زیبای «محمد خطیب » بن ملا مصطفی به امر شکرالله خان کنگرلو نوشته شده و تنها اثر گویای تاریخی این مکان است. در این قسمت متن آیه شریفه «ام حسبت ان اصحاب الکهف والرقیم کانوا من آیاتناعجبا، اذ آوی الفتیه الی الکهف و...»، در حاشیه سمت راست سنگ نوشته، این عبارت نقش بسته:
به سبب برف و باران خطوط مسطوره محو شده بود و چونکه علی امامعلی جایگاه شوکت و اقبال به همراه شکرالله خان کنگرلوحاکم الکای نخجوان، خلف رحمت و غفران مآب حیدر قلی خان کنگرلوحاکم سابق الکای مزبور و بانی امر خیر بود، مقرر فرمود که مجددا لوحی از سنگ ...» در حاشیه سمت چپ این جملات حک شده:
)محمد خطیب ابن مرحوم مبرور ملا مصطفی، حسب الامر اقدام نموده، در تاریخ شهر صفر المظفر ختم بالخیر و الظفر به نقش لوح پرداخت. فی تسعین و ماءه بعد الالف 1190.» از این سنگ مرمر نبشته شده، معلوم می شود که تا آن زمان قبرهایی یا آثاری در آنجا بوده و روی آنها مطالبی نوشته شده بود که بر اثر برف و باران محو شده و از میان رفته و حاکم دیار نخجوان در آن روز(شکرالله خان کنگرلو) دستور می دهد سنگی به یادگار بنویسند تاآیندگان از آن آثار تاریخی که تا آن روز در این محل وجودداشته، آگاه شوند. «طوبی لهم.» خداوند بیامرزد همه کسانی راکه در طول تاریخ برای ابقا و احیای آثار دینی از آنچه درتوان داشته اند، دریغ نکرده اند. و خدا لعنت کند همه قلدرانی که درسرتا سر تاریخ برای محو و تخریب آثار دینی و معنوی از هیچ اقدامی فرو گذار نکردند! باری، مردم از اطراف و اکناف به زیارت مکان مقدس اصحاب کهف می آیند و قربانی می کنند و احسان می دهند و نذورات خود را به صندوقهای مخصوص می اندازند. من برای نخستین بار با دوستم محمد باقر نجف پیر و به همراه خانواده هایمان در تاریخ 8/3/1376 به دعوت دوست نخجوانی آقای حمدالله مراد اف به این محل رفتم. آن روز وضعیت راه، درون دره، مسجد انتهای دره و جایگاههای استراحت زائرین خیلی نامطلوب بود. بعدها هم چندین بار به همراه دوستان ایرانی ونخجوانی از این محل دیدم کرده ام.اما اخیرا (1377) تغییرات اساسی در جهت تعمیر و بهبود بخشیدن به وضعیت راه، محلهای استراحت، مسجد، و... از طرف دولت نخجوان در این محل مقدس تاریخی صورت گرفته که بسیار خوشحال کننده است و جای تحسین و تقدیر دارد. بعد از تغییرات و تکمیل و ساختن مسجد و آسفالت کردن راه و ساختن اتاقها و حجره هایی برای استراحت مردم، و نصب یک نفر مسوول و نظارت بر رفت و آمدزائران و ایجاد امکانات رفاهی، در اوائل پاییز1377 با حضورشخص آقای واصف طالب اف به عنوان رهبر جمهوری خود مختار ومعاونین او و تنی چند از مقامات بلند پایه، افتتاح رسمی انجام گرفت. جالب است که دویست و سی سال پیش حاکم نخجوان دستورمی دهد سنگی نوشته شود تا آیندگان از وجود آثاری دال بر اصحاب کهف در این محل آگاه شوند. امروز هم حاکم نخجوان، برای احیای آن آثار، خود شخصا نظارت و اقدام می کند. همچنانکه با نظارت ودستور و هزینه و حضور همین افراد مساجد و امامزاده ها هم احیاء، تعمیر و افتتاح می شود.
-1دره اصحاب کهف در نخجوان، رو به قبله و جنوب است. اگر این دره را همان غار اصحاب کهف فرض کنیم تا حدی با بیان قران سازگار می شود. زیرا قرآن می فرماید:
)و تری الشمس اذا طلعت تزاور عن کهفهم ذات الیمین و اذا غربت تقرضهم ذات الشمال و هم فی فجوه منه و..( خورشید را می دیدی که هنگام طلوع بر سمت راست (غار) آنها مایل بود و به هنگام غروب به سمت چپ; و آنها در محل وسیعی از غار قرار داشتند.
اکنون خورشیدصبحها بر طرف راست دره و هنگام غروب بر سمت چپ آن می تابد.البته باید توجه داشت که دره در طی نزدیک به دو هزار سال،رفته رفته بر اثر باران و سیل و برف، پایین تر رفته و عمیق ترشده است. و شاید در آن زمان در سطحی بالاتر قرار داشته است.
-2در تفاسیر قرآنی و کتب تاریخی، محل اختفای اصحاب کهف، به تحقیق معلوم نشده و جاهای مختلفی را در سوریه، ترکیه، نخجوان و... گمان برده اند. در خصوص محل اصحاب کهف در نخجوان هم کمترتحقیق و بررسی شده است

نظر شما درباره اصحاب کهف
نام :
ایمیل :
نظر :
نظرات دیگران